Ścieżka przyrodnicza
Słowik
PL
Hanna Orthwein, Słowik, 1959
Scroll down for English
Nie ulega wątpliwości, że ten delikatny ptaszek został przedstawiony podczas śpiewania. Drobne ciałko rozpiera energia, pręży się w wirtuozerii, niemal unosi w powietrzu. To natężenie, widoczne zwłaszcza na wysokości ptasiego gardełka, daje wyobrażenie o wydobywających się trelach. Hanna Orthwein nie zaprojektowała gałązki – podparcie figurki stanowią skrzydła i ogon, co dodaje wizerunkowi lekkości i sprawia, że ciało ptaszka wygląda niczym wysmukły instrument.
Hanna Orthwein, Słowik, 1959
Scroll down for English
Nie ulega wątpliwości, że ten delikatny ptaszek został przedstawiony podczas śpiewania. Drobne ciałko rozpiera energia, pręży się w wirtuozerii, niemal unosi w powietrzu. To natężenie, widoczne zwłaszcza na wysokości ptasiego gardełka, daje wyobrażenie o wydobywających się trelach. Hanna Orthwein nie zaprojektowała gałązki – podparcie figurki stanowią skrzydła i ogon, co dodaje wizerunkowi lekkości i sprawia, że ciało ptaszka wygląda niczym wysmukły instrument.
Czy wiesz, że…?
- słowik, właściciel najpiękniejszego ptasiego głosu (i bardzo głośnego – 95 decybeli!), to tak naprawdę niczym niewyróżniający się bury ptaszek wielkości wróbla
- śpiewają głównie niesparowane samce w celach miłosnych i terytorialnych. Intensywne nawoływanie partnerki słychać głównie w kwietniu i maju, wyłącznie w nocy
- trele słowika nie są umiejętnością wrodzoną – młode uczą się skomplikowanych melodii od starszych samców
EN
Hanna Orthwein, Nightingale, 1959
There can be no doubt that the graceful bird is depicted while singing – its dainty body taut with effort, bursting into song that nearly lifts it off the ground. This tension, particularly evident around the bird’s throat, lets us imagine the sounds it could be making. Hanna Orthwein did not design any branch for the bird to sit on – the figurine rests on its wings and tail, which adds to the sense of lightness and makes the little bird’s body resemble a slender instrument.
Did you know?
- The nightingale, which sings the most beautiful avian songs (and very loud ones at that – 95 decibels!), is in fact a rather unremarkable brown bird the size of a sparrow;
- It is mostly unmated males that sing, for courtship and territorial purposes. The intense calls to attract a mate can be heard mainly in April and May, exclusively at night;
- The nightingale’s trills are not an innate ability – the young learn the complex melodies from older males.
Jaskółka
PL
Hanna Orthwein, Jaskółka, 1958
Scroll down for English
W filigranowym ciele jaskółki, mimo że ukazanym w spoczynku, drzemie prawdziwa błyskawica! Uproszczona zwięzła bryła sprowadzona do podłużnego, opływowego kształtu nabiera niemal cech abstrakcji. Hanna Orthwein stworzyła esencję jaskółki – uosobienie zwinnej ruchliwości!
Hanna Orthwein, Jaskółka, 1958
Scroll down for English
W filigranowym ciele jaskółki, mimo że ukazanym w spoczynku, drzemie prawdziwa błyskawica! Uproszczona zwięzła bryła sprowadzona do podłużnego, opływowego kształtu nabiera niemal cech abstrakcji. Hanna Orthwein stworzyła esencję jaskółki – uosobienie zwinnej ruchliwości!
Czy wiesz, że…?
- jaskółki na zimę migrują do Afryki, czyli potrafią pokonać 10 tysięcy km! W dawnych czasach wierzono, że jaskółki zimują w mule, zapadając w sen, ponieważ nie wyobrażano sobie, by tak małe ptaki mogłyby przebyć aż tak długą drogę
- mimo dalekich podróży jaskółki są bardzo przywiązane do swoich miejsc lęgowych i co roku do nich wracają
- niski lot przed deszczem, z którego znane są jaskółki, wynika z polowania na owady, które latają nisko z powodu rosnącej wilgoci
- jedna jaskółka może zjeść kilkadziesiąt tysięcy owadów dziennie
EN
Swallow
Hanna Orthwein, Swallow, 1958
The delicate body of the swallow, even though depicted at rest, hides a lightning bolt of energy! The simplified, compact form reduced to an elongated, streamlined shape seems almost abstract. Hanna Orthwein distilled the essence of a swallow – the embodiment of nimble motion!
Did you know?
- Swallows migrate to Africa for the winter, covering a distance of 10 thousand km! In the olden days, it was believed that swallows wintered in the mud, having fallen into a deep sleep, because people could not imagine that such small birds were able to travel such a long distance;
- Despite their long journeys, swallows are very attached to their nesting places, and return to them every year;
- Flying low before rain, a habit which swallows are known for, is due to their hunting for insects that fly closer to the ground when humidity rises;
- A single swallow can eat tens of thousands of insects a day.
Kulik
Henryk Jędrasiak, Kulik, 1958
Czy zgodzicie się, że wizerunek kulika, stworzony przez Henryka Jędrasiaka, pasuje do brzmienia nazwy tego ptaka? Artysta sprowadził go do beznogiego, kulistego kształtu z dwoma smukłymi akcentami szyi i dzioba. Wdzięcznie odwrócona główka i scalenie dzioba z ogonem mają uzasadnienie zarówno estetyczne, jak i konstrukcyjne. Z jednej strony artysta domknął wizualnie kompozycję, z drugiej zaś zadbał o aspekty technologiczne: lepsze osadzenie cienkich i skośnych elementów zabezpieczało figurkę przed zniekształceniami zagrażającymi w procesie produkcji.
Czy wiesz, że…?
- długie, zakrzywione dzioby kulików pozwalają penetrować glebę w poszukiwaniu dżdżownic, owadów i pająków
- kuliki mają tęskny fletowy głos, od którego wzięła się ich nazwa – słowo „kulik" jest onomatopeiczne
- kuliki cechuje imponująca długowieczność: potrafią przeżyć nawet 32 lata!
- w Polsce są zagrożone wyginięciem ze względu na coraz suchszy klimat – ich obecność jest wskaźnikiem wysokiej jakości środowiska naturalnego
Henryk Jędrasiak, Whimbrel, 1958
Would you agree that this depiction of a whimbrel, designed by Henryk Jędrasiak, might as well be called a ‘whimbarrel’? The artist reduced the bird to a legless, barrel-like shape with two slender protrusions representing the neck and the beak. The graceful turn of the head and the fusion of the beak with the tail have an aesthetic as well as a structural purpose. On the one hand, the artist created a visually closed composition, on the other – took care of certain technical aspects: a better anchor for the thin, slanted elements protected the figurine from deformation during the production process.
Did you know?
- The long, curved beaks allow whimbrels to probe the ground in search of earthworms, insects and spiders;
- Whimbrels have a plaintive, flute-like call that gave the species its name – the word ‘whimbrel’ is onomatopoeic;
- Whimbrels are characterised by impressive longevity: they can live up to 32 years!
- In Poland they are an endangered species due to the increasingly arid climate – their presence is an indicator of the quality of the environment.
Batalion
Zarówno nazwa, jak i sposób przedstawienia przez Mieczysława Naruszewicza dużo nam mówią o batalionie. Filigranowa sylwetka jest dynamiczna i drapieżna. Przyczajony ptak całym sobą wyraża wolę walki: napręża się, zapiera nogami, zaczepnie zadziera głowę. Rozłożysta „kryza” jest groźbą, tarczą i ornamentem. Jakże mniej wojowniczy byłby wygląd bataliona bez tej imponującej grzywy…
Czy wiesz, że…?
- ubarwienie samca bataliona jest bardzo zmienne – wiosną zyskuje unikalną grzywę z piór, zwaną „kryzą”
- podczas godów (toków) samce gromadzą się w jednym miejscu i prowadzą pozorne rytualne walki o względy samic. Od tych agresywnych widowisk pochodzi nazwa „batalion" (dawniej też „bojownik”)
- wśród samców występują wyjątkowe osobniki, które wyglądem przypominają samice i podstępem (udając samicę) próbują zdobyć partnerkę
Mieczysław Naruszewicz, Ruff, 1958
Both the name and Mieczysław Naruszewicz’s depiction tell us a great deal about the ruff. Its dainty silhouette appears dynamic and fierce. The entire body of the crouching bird seems to express a will to fight: it tenses up, plants its feet firmly, lifts its head in provocation. The showy ‘ruff’ is a threat, a shield and an ornament. Without its impressive plumage the ruff would appear much less militant!
Did you know?
- The plumage of a male ruff is highly changeable – in spring they develop a unique head and neck decoration called a ‘ruff’ – from which the species takes its name;
- In breeding season, males gather at a single place (a lek) and engage in ritual mock fighting to attract females;
- Among male ruffs there are unique individuals that resemble females in appearance and attempt to win a mate by deception (pretending to be a female bird).
Żuraw
Hanna Orthwein, Żuraw, 1959
Żuraw niewątpliwie został ukazany w momencie wydawania z siebie przeszywającego krzyku zwanego klangorem. Majestatycznie wyciągnięty korpus i zadarta głowa upodabniają ptaka do instrumentu – doskonale wychwyciła to Hanna Orthwein, wyolbrzymiając w figurce ów pionowy kierunek. Dekoracja malarska w niczym nie nawiązuje do naturalnego wyglądu żurawia, jednak zielona kolorystyka ewidentnie przywołuje jego naturalne otoczenie – dostojny ptak zdaje się przybierać kształt i kolor trzciny.
Czy wiesz, że…?
- żurawie to najwyższe latające ptaki w Polsce; w locie można je rozpoznać po wyciągniętej prosto szyi (w przeciwieństwie do czapli, która szyję chowa)
- żurawie potrafią latać z prędkością do 100 km/h, na wysokości ponad 10 000 m n.p.m. (nad Himalajami!), a podczas wędrówek przelatują nawet 800 km dziennie
- głośny krzyk żurawia to klangor – ten charakterystyczny trąbiący głos, słyszalny w promieniu kilku kilometrów, powstaje dzięki pętlowatej budowie tchawicy, która działa jak instrument dęty
Hanna Orthwein, Crane, 1959
This depiction of a crane undoubtedly shows the moment it lets out its piercing call, for which in Polish there exists a special word (klangor). Its majestically stretched body and upturned head make the bird resemble an instrument – an association which Hanna Orthwein captured perfectly by making the figurine follow a markedly vertical line. The painted decoration bears no resemblance to the crane’s actual appearance, but the green colour scheme clearly evokes its natural habitat – the noble bird seems to take on the shape and colour or reeds.
Did you know?
- Cranes are the highest-flying birds in Poland; in flight, they are easily recognisable by their fully extended necks (as opposed to herons, which tuck their necks in);
- Cranes can fly at speeds of up to 100 km/h, at altitudes of over 10 thousand m above sea level (over the Himalayas!), and can cover as much as 800 km a day when migrating;
- In Polish, the loud cry of a crane is called a klangor; cranes are able to produce this characteristic trumpeting sound, audible for several kilometres, due to the coiled structure of their trachea, which acts like a wind instrument.
Perkoz
PL
Mieczysław Naruszewicz, Perkoz, 1957
Scroll down for English
Mieczysław Naruszewicz wybrał moment, w którym perkoz prezentuje się najpiękniej – taniec godowy. Sylwetka niepozornego ptaka wielkości kaczki zamienia się w wysmukły, esowaty ornament. Zalotnie spuszczona głowa i dziób łączący się z wygiętą szyją to nie tylko gesty wdzięczenia się, ale również wsparcie konstrukcyjne. Samce i samice tego gatunku wyglądają tak samo i zalecają się w taki sam sposób, co czyni ich taniec niezwykle harmonijnym i pięknym. Pozostaje nam wyobrazić sobie drugiego ptaka w lustrzanym odbiciu...
Mieczysław Naruszewicz, Perkoz, 1957
Scroll down for English
Mieczysław Naruszewicz wybrał moment, w którym perkoz prezentuje się najpiękniej – taniec godowy. Sylwetka niepozornego ptaka wielkości kaczki zamienia się w wysmukły, esowaty ornament. Zalotnie spuszczona głowa i dziób łączący się z wygiętą szyją to nie tylko gesty wdzięczenia się, ale również wsparcie konstrukcyjne. Samce i samice tego gatunku wyglądają tak samo i zalecają się w taki sam sposób, co czyni ich taniec niezwykle harmonijnym i pięknym. Pozostaje nam wyobrazić sobie drugiego ptaka w lustrzanym odbiciu...
Czy wiesz, że…?
- perkoz niemal całe życie spędza na wodzie, a jego ciało jest bardziej przystosowane do pływania niż chodzenia (nogi umieszczone z tyłu ciała powodują, że na lądzie porusza się bardzo niezdarnie); jest doskonałym nurkiem potrafiącym przepłynąć pod wodą nawet 40 metrów; rzadko lata
- tańce godowe perkozów to piękne widowisko: samiec i samica stają pionowo w wodzie, podają sobie rośliny, stykając się brzuchami i potrząsając głowami
- perkozy zjadają własne pióra, a także karmią nimi młode – jest to sposób na ochronienie układu pokarmowego przed uszkodzeniami spowodowanymi ościami ryb
- młode perkozy mają charakterystyczne czarno-białe paski, które pomagają im ukryć się w gnieździe. Pisklęta często podróżują na grzbietach rodziców, chowając się w ich piórach podczas nurkowania
Mieczysław Naruszewicz, Grebe, 1957
Mieczysław Naruszewicz chose the moment when the grebe is at its most elegant – during a courtship dance. The silhouette of this unassuming duck-sized bird transforms into a slender S-shaped ornament. The coquettishly lowered head and the bill pressed against the curved neck are not only elements of the courtship ritual, but also features that provide the figurine with structural support. Male and female grebes look the same and display the same courtship behaviour, which makes their dances extremely harmonious and beautiful to watch. We need only imagine a second bird in a mirror image!
Did you know?
- Grebes spend nearly all their life on the water, and their bodies are better adapted to swimming than walking (their legs are placed far back on the body, which makes them very clumsy when moving on land); they are excellent divers, capable of swimming up to 40 metres underwater; they rarely fly;
- The courtship dances of grebes are amazing spectacles: the male and the female stand upright in water, pass plants to one another, touch bellies and shake their heads;
- Grebes eat their own feathers and feed them to their young – it is a way to protect their digestive system from damage caused by fish bones;
- Young grebes have distinctive black and white stripes on their bodies, which helps them hide in the nest. Chicks often ride on their parents’ backs, and hide in their feathers when they dive.
Czapla
PL
Mieczysław Naruszewicz, Czapla, 1957–1958
Scroll down for English
Czapla Mieczysława Naruszewicza czai się na swoją zdobycz, w tej pozycji nie widać jej najważniejszego atrybutu – charakterystycznie wygiętej szyi. Niewiele brakuje, abyśmy przegapili również głowę! Typowa dla czapli postawa znieruchomienia i czyhania na ofiarę jest tu doprowadzona do granic satyry i każe nam widzieć w ptaku naburmuszoną mistrzynię kamuflażu. Figurka – jako jedna z nielicznych – posiada podstawę, która oddaje taflę wody. Malatura dyskretnie podkreśla kontekst otoczenia – kręgi na wodzie bądź koloryt sitowia.
Mieczysław Naruszewicz, Czapla, 1957–1958
Scroll down for English
Czapla Mieczysława Naruszewicza czai się na swoją zdobycz, w tej pozycji nie widać jej najważniejszego atrybutu – charakterystycznie wygiętej szyi. Niewiele brakuje, abyśmy przegapili również głowę! Typowa dla czapli postawa znieruchomienia i czyhania na ofiarę jest tu doprowadzona do granic satyry i każe nam widzieć w ptaku naburmuszoną mistrzynię kamuflażu. Figurka – jako jedna z nielicznych – posiada podstawę, która oddaje taflę wody. Malatura dyskretnie podkreśla kontekst otoczenia – kręgi na wodzie bądź koloryt sitowia.
Czy wiesz, że…?
- czapla to niezwykle cierpliwy łowca, który potrafi stać w wodzie bez ruchu przez wiele godzin, by nagle błyskawicznie złapać rybę
- w locie czaple wyginają charakterystycznie szyję w kształt litery „S" (inaczej niż żurawie, które wyciągają szyję do przodu), a ich długie nogi służą im za ster
- samice składają jaja o błękitnej barwie
- w XIX wieku piękne pióra czapli białej były bardzo modne jako ozdoba kapeluszy – niestety ptaki te były w tym celu masowo tępione
Mieczysław Naruszewicz, Heron, 1957–1958
Mieczysław Naruszewicz’s heron waits for its prey; in this pose, we cannot see its most distinctive feature – the characteristically curved neck. The head is also easy to miss! Here, the heron’s habit of standing still and waiting for its prey is taken to the point of satire, making us see the bird as a sulky master of camouflage. This is one of the few figurines that have a base, meant to resemble a pool of water. The painted decoration subtly highlights the context of the surroundings – ripples on the water or the colour of rushes.
Did you know?
- Herons are extremely patient hunters capable of standing motionless in water for hours on end, to suddenly spring into motion and snatch a fish;
- In flight, herons tuck their necks in, bending them into an S-shape (unlike cranes, which stretch their necks outwards), using their long legs to steer;
- Females lay blue-coloured eggs;
- In the 19th century, the beautiful feathers of the great white heron were very fashionable as hat ornaments – unfortunately, these birds were killed in large numbers for this purpose.
Łabędź
Hanna Orthwein, Łabędź, 1960
Scroll down for English
Łabędzie kojarzą się najbardziej ze smukłą, esowato wygiętą szyją. To wielkie wyzwanie dla ceramika! Porcelana pod względem technicznym nie pozwalała na stosowanie delikatnych, odstających i skośnie ułożonych części – takie elementy niemal zawsze ulegały przekrzywieniu lub oklapnięciu w trakcie wypału w piecu. Szyję obecnego tu ptaka ratuje jedynie to, że jest… zupełnie prosta. Hanna Orthwein, rezygnując z pięknego wygięcia, postanowiła inaczej podkreślić charakterystyczny atrybut łabędzia: ekspresyjnie go wydłużyła. Warto zwrócić uwagę na dekorację rzeźby – błyski rzucane przez migotliwą wodę subtelnie oddają kontekst naturalnego środowiska łabędzi.
Scroll down for English
Łabędzie kojarzą się najbardziej ze smukłą, esowato wygiętą szyją. To wielkie wyzwanie dla ceramika! Porcelana pod względem technicznym nie pozwalała na stosowanie delikatnych, odstających i skośnie ułożonych części – takie elementy niemal zawsze ulegały przekrzywieniu lub oklapnięciu w trakcie wypału w piecu. Szyję obecnego tu ptaka ratuje jedynie to, że jest… zupełnie prosta. Hanna Orthwein, rezygnując z pięknego wygięcia, postanowiła inaczej podkreślić charakterystyczny atrybut łabędzia: ekspresyjnie go wydłużyła. Warto zwrócić uwagę na dekorację rzeźby – błyski rzucane przez migotliwą wodę subtelnie oddają kontekst naturalnego środowiska łabędzi.
Czy wiesz, że…?
- łabędzie są monogamiczne – często łączą się w pary na całe życie
- w przypadku śmierci partnera potrafią go długo „opłakiwać", a nawet nie związać się już nigdy z innym osobnikiem
- łabędzie to jedne z najcięższych latających ptaków – aby wzbić się w powietrze, potrzebują kilkudziesięciu metrów rozbiegu po wodzie
- łabędzie budują bardzo duże gniazda, które mogą mieć nawet do 2 m średnicy
EN
Hanna Orthwein, Swan, 1960
Swans are most commonly associated with their slender, S-shaped necks. This presents a huge challenge for a ceramist! Technically speaking, porcelain does not allow for the use of delicate, protruding or angled parts – such elements almost always end up warped or flattened during firing in the kiln. The only thing that saves the neck of this bird is the fact that it’s… completely straight. Foregoing the beautiful curve, Hanna Orthwein decided to emphasise the swan’s characteristic feature in a different way: by expressively elongating it. The decoration of the sculpture is also noteworthy – the highlights cast by shimmering water subtly evoke the context of the swans’ natural habitat.
Did you know?
- Swans are monogamous – they often mate for life;
- If their partner dies, they may ‘mourn’ them for a long time and might never form another bond;
- Swans are one of the heaviest flying birds – to take off, they need a run-up of several dozen metres on the water;
- Swans build very large nests that may measure up to 2 m in diameter.
Kiwi
Lubomir Tomaszewski, Kiwi, 1958
Scroll down for English
Lubomir Tomaszewski wyszczuplił znacznie sylwetkę kiwi i podkreślił to, co w nim najbardziej charakterystyczne – pochyloną główkę i dziób żerujący tuż przy ziemi. Poza ta pomogła projektantowi znaleźć rozwiązanie na stabilne podparcie figurki oraz osiągnięcie kompozycyjnej harmonii. Dziób – wizualnie i konstrukcyjnie – pełni tę samą funkcję co nogi, a między trzema punktami podparcia powstają eleganckie łuki. Dekoracja malarska jest całkowicie abstrakcyjna, a cieniutkie linie podkreślają atrakcyjność rzeźbiarskiego rozwiązania.
Czy wiesz, że…?
- kiwi należy do najstarszych gatunków ptaków na świecie – wyewoluował ok. 30 mln lat temu! To endemiczny gatunek Nowej Zelandii, stanowiący jej symbol narodowy
- kiwi jest nielotem, aktywnym głównie w nocy
- jego długi dziób jest wyjątkowy: jako jedyny ptak na świecie ma na jego końcu nozdrza, co – dzięki doskonałemu węchowi – pozwala mu wyszukiwać pożywienie w ziemi (robaki, owady)
- samice kiwi składają ogromne jajo, które stanowi nawet 25% masy ciała!
Lubomir Tomaszewski, Kiwi, 1958
Lubomir Tomaszewski slimmed down the kiwi’s silhouette significantly and accentuated its most distinctive features – its head bowed down, foraging for food close to the ground. This pose helped the designer make the figurine stable while achieving compositional harmony. Visually and structurally, the beak serves the same purpose as the legs, and the spaces between the three points of support form elegant arches. The painted decoration is entirely abstract, with thin lines accentuating the appeal of the sculptural design.
Did you know?
- The kiwi is one of the oldest bird species on the planet – it evolved around 30 million years ago! It is endemic to New Zealand and is the country’s national symbol;
- The kiwi is flightless and is mostly active at night;
- Its long beak is unique: it is the only bird with nostrils at the end of the beak, which – coupled with its keen sense of smell – allows it to find food in the ground (insects, worms);
- Female kiwis lay large eggs that may account for as much as 25% of their body weight!
Koliber
PL
Lubomir Tomaszewski, Koliber, 1958
Scroll down for English
Aż trudno uwierzyć, że ten porcelanowy wizerunek jest większy od naturalnej wielkości kolibra! Jak zamknąć w rzeźbiarskiej formie stworzenie tak barwne i ruchliwe? Koliber jako jedyny ptak na wystawie został ukazany w locie. Lubomir Tomaszewski zaproponował tu ciekawą koncepcję przedstawienia ruchu ptasich skrzydeł. Gwałtowny wymach w dół to zapewne próba wyrzeźbienia zawrotnego trzepotania, które na żywo czyni skrzydełka kolibra niemal niewidocznymi. Sposób ekspozycji oddaje typową dla tego ptaszka pozycję zawisania w powietrzu – to jedna z wyjątkowych figurek, które prezentuje się w podwieszeniu.
Lubomir Tomaszewski, Koliber, 1958
Scroll down for English
Aż trudno uwierzyć, że ten porcelanowy wizerunek jest większy od naturalnej wielkości kolibra! Jak zamknąć w rzeźbiarskiej formie stworzenie tak barwne i ruchliwe? Koliber jako jedyny ptak na wystawie został ukazany w locie. Lubomir Tomaszewski zaproponował tu ciekawą koncepcję przedstawienia ruchu ptasich skrzydeł. Gwałtowny wymach w dół to zapewne próba wyrzeźbienia zawrotnego trzepotania, które na żywo czyni skrzydełka kolibra niemal niewidocznymi. Sposób ekspozycji oddaje typową dla tego ptaszka pozycję zawisania w powietrzu – to jedna z wyjątkowych figurek, które prezentuje się w podwieszeniu.
Czy wiesz, że…?
- kolibry to najmniejsze ptaki na świecie – najmniejsze gatunki ważą tylko ok. 2 gramów!
- ich skrzydła wykonują do 90 uderzeń na sekundę!
- mają zdolność do zawisania w powietrzu (są jak ptasie „helikoptery") oraz lotu do tyłu i w bok. Latają bardzo szybko – nawet 120 km/h!
- mają tak krótkie nogi, że nie potrafią chodzić
- zapylają kwiaty
Lubomir Tomaszewski, Hummingbird, 1958
Though it’s hard to believe, this porcelain depiction is larger than an actual hummingbird! How can one capture such a colourful and lively creature in a sculptural form? The hummingbird is the only bird in the exhibition depicted in flight. Lubomir Tomaszewski came up with an interesting way of portraying the motion of wings. The downward sweep is likely an attempt at sculpting the rapid fluttering motion that makes hummingbird wings almost invisible in real life. The manner of display also reflects the hovering pose typical for these birds – it is one of the few figurines that were meant to be suspended.
Did you know?
- Hummingbirds are the tiniest birds in the world – the smallest species weigh just around 2 grams!
- They beat their wings up to 90 times per second!
- They can hover in the air (they are like bird ‘helicopters’) and fly backwards and sideways. They fly very fast – even up to 120 km/h!
- Their legs are so short that they can’t walk;
- They pollinate flowers.
Pingwin
Hanna Orthwein, Pingwin, 1958
Scroll down for English
Czy zauważyliście, że to jedyna na wystawie figurka przedstawiająca zwierzęcą parę? Wizerunek pingwinów modelowany jest wyjątkowo elegancką opływową linią. Wrażenie miękkiego ruchu wyciągniętych szyi nie ma nic wspólnego z naturalną pingwinią sztywnością. W dodatku brak tu dziobów, a nawet wyraźnie zaznaczonych głów. Hanna Orthwein absolutnie podporządkowuje wygląd ptaków koncepcji dwóch tanecznie poruszonych brył. Tematem rzeźby jest bowiem interakcja, owo liryczne połączenie, podkreślone nieregularnie rozlewającymi się plamami czerni i bieli.
Czy wiesz, że…?
- pingwiny są nielotami, które 75% życia spędzają w wodzie. Potrafią pływać z prędkością do 40 km/h, są mistrzami nurkowania i potrafią wyskakiwać z wody na ponad 2 metry
- jako jedyne ptaki mają pionową postawę ciała. Na lądzie poruszają się niezdarnie – aby sobie ułatwić marsz po lodzie, czasem ślizgają się, a nawet kładą na brzuchu i odpychają nogami
- pingwiny gromadzą się w dużych grupach, aby chronić się przed zimnem i drapieżnikami
- samce niektórych gatunków oświadczają się samicom, wręczając im kamyk
EN
Penguins
Penguins
Hanna Orthwein, Penguins, 1958
Have you noticed that this is the only figurine in the exhibition depicting a pair of animals? The penguins are rendered with exceptionally elegant, flowing lines. The impression of gentle movement of the outstretched porcelain necks is at odds with the natural stiffness of real-life penguins. Moreover, the ceramic birds have no beaks or even clearly defined heads. Hanna Orthwein made the birds’ form entirely secondary to the concept of two shapes in dancelike motion. After all, the theme of the sculpture is interaction, a lyrical union, accentuated by the irregular splotches of black and white.
Did you know?
- Penguins are flightless birds that spend 75% of their lives in the water. They can swim at speeds of up to 40 km/h, are masters of diving, and can leap out of the water to a height of over 2 metres;
- They are the only birds that have an upright posture. They are clumsy when moving on land – to make walking on ice easier, they sometimes slide or even lie down on their bellies and push themselves forwards with their feet;
- Penguins gather into large groups to protect themselves from the cold and from predators;
- The males of some species propose to females by bringing them a pebble.
Marabut
Henryk Jędrasiak, Marabut, 1959
Scroll down for English
Henryk Jędrasiak, kreując marabuta na groteskowe ptaszysko, nie był daleki od prawdy. Dzięki połączeniu spuszczonego dzioba ze stożkowatym korpusem artysta oszczędził nam najbrzydszych elementów wyglądu tego ptaka – paskudnego skórzastego worka na szyi. Tułów przedstawił jako krótki płaszczyk, nałożony na patykowate, ściśle złączone nogi. Smętna statyczność marabuta pobudza skojarzenia ze złożonym parasolem. Warto wiedzieć, że projekt ten wyróżnia się wśród pozostałych tym, że jest dwuczęściowy – na wystawie pokazujemy dzieło rozłożone na czynniki pierwsze! Koncepcja ta okazała się jednak zbyt ryzykowna, aby wejść do masowej produkcji w fabrykach.
Czy wiesz, że…?
- marabut jest ogromny! To jeden z największych ptaków latających – osiąga do 150 cm wysokości, waży ok. 9 kg, a jego rozpiętość skrzydeł przekracza 3 metry
- ptak ten często uznawany jest za jeden z najbrzydszych na świecie – ma nagą skórę na głowie oraz charakterystyczny nagi i różowy worek skórny na szyi
- żywi się głównie padliną, dlatego żyje w pobliżu ludzi i wysypisk śmieci
- potrafi latać wyjątkowo wysoko, co czyni go zagrożeniem dla samolotów
In portraying the marabou stork as a grotesque creature, Henryk Jędrasiak was not far from the truth. By fusing the downturned beak with the conical body, the artist spared us the sight of the bird’s ugliest features – the hideous gular sac at its throat. He made the body resemble a short coat draped over spindly legs pressed close together. The gloomy stillness of the marabou stork evokes associations with a closed umbrella. It should be noted that this design stands out from the rest because it is two-part – at the exhibition, we display the work in its disassembled state! However, the concept proved too risky to be put into mass production in factories.
Did you know?
- The marabou stork is huge! It is one of the largest flying birds – it stands up to 150 cm tall, weighs around 9 kg, and has a wingspan of over 3 metres;
- It is often considered one of the ugliest birds in the world – it has a bald head and a characteristic sac of featherless pink skin on its neck;
- It feeds mainly on carrion, which is why it lives near people and rubbish dumps;
- It can fly extremely high, which makes it a threat to aircraft.